كبريائى آن را براى او نخواهد و از او خواسته وجودى و صميمى او دريغ فرمايد و از حركت و استكمال او امتناع فرمايد هر طريق را كه در اين نظام براى خود و استكمال خود برگزيند نافذ و مورد تنفيذ كبريائى خواهد بود طريق صحيح يا باطل سعادت و يا شقاوت حق و يا باطل و آيه كريمه ناظر به اين حقيقت خواهد بود . إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً ساحت كبريائى بر حسب اقتضاء مقام ربوبيت و كبريائى خود هر فردى از بشر را بسوى مقصد هدايت و رهبرى سوق ميدهد و وسائل طبيعى و مادى و روانى و غيبى را براى هر يك از افراد بشر آماده ميفرمايد كه هر مقصدى را بخواهد ميپيمايد و بدان نائل شود . بالاخره وظيفه مقام قدس ربوبى سوق و مالكيت نسبت بسير كمالى هر يك از افراد بشر است و هدايت بطور اطلاق و نيز سبيل بطور اطلاق آنست كه از هر لحاظ وسايل سير و سلوك و نيل بكمال او را آماده فرمايد و هر طريقى كه بشر بخواهد روانه شود او را مساعدت فرمايد و او را به همان مقصدش برساند زيرا مقصد هر فردى كمال و سيرتى نهفته خود او است يعنى ذات و ذاتيات و ظهور كمون وجودى او است چه طريق صحيح و حق و رشد را بخواهد و بپيمايد كه شكرگزارى نموده و نعمتهاى كبريائى كه بيشمار و زياده بر تصور او است همه را به محل صرف نموده و اداء وظيفه نموده است و بر وفق فطرت و غرض اصلى حركت نموده و كمون نهفته خود را كه سعادت باشد كسب نموده است . و در صورتى كه طريقه باطل و انحرافى موهومى را بپيمايد و از نيروى تخيل پيروى نمايد همه نعمتهائى كه پروردگار دسترس او نهاده همه را تضييع و كفران نموده خود را نيز بىبهره از هر فضيلت معرفى نموده است و نعمتهاى طبيعى و روانى و مادى را يكسان بعموم افراد بشر مبذول فرموده است . و منافات ندارد كفار و مشركان كه به اختيار خود طريقه كفر و عناد و خودخواهى را برگزيده و نعمتهاى بيشمار كبريائى را تضييع و كفران نموده و طريقه ضلالت